Schaam je niet voor jezelf

Iedereen twijfelt wel eens aan zijn eigen kunnen. De een heeft hier vaker last van dan de ander. Duidt dit gevoel op een gebrek aan zelfvertrouwen of een minderwaardigheidscomplex?

‘Niets van dit alles’ zegt Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit van Nijmegen. Volgens haar duidt het gevoel van ‘niet goed genoeg zijn’ slechts op een gebrek aan zelfcompassie.

Tot voor kort werd gedacht dat veel zelfvertrouwen hebben ervoor zorgt dat je steviger en relaxter in je schoenen staat. Bovendien zou je hierdoor beter tegen kritiek kunnen en minder bevestiging nodig hebben van buitenaf.

Een langdurig streven naar meer zelfvertrouwen en het behalen van een bepaald imago kan daarom beter ingeruild worden door het oefenen in zelfcompassie.

Uit recent onderzoek van Vonk en haar Amerikaanse collega Kristin Neff blijkt echter dat die positieve effecten vooral ontstaan als je jezelf accepteert zoals je bent, met alle goede en minder goede kanten. Als je inziet dat je niet beter, of slechter bent dan anderen en dat je beter aardig voor jezelf kunt zijn dan jezelf veroordelen. Deze manier van zelfwaardering wordt zelfcompassie genoemd.

Bij zelfvertrouwen, of zelfwaardering speelt het oordeel vaak een grote rol. Een goed gevoel over jezelf ontstaat dan door het voldoen aan een bepaald beeld of een standaard, vaak bepaald van buitenaf. Een hoge mate van zelfcompassie staat los van dergelijke oordelen. Een langdurig streven naar meer zelfvertrouwen en het behalen van een bepaald imago kan daarom beter ingeruild worden door het oefenen in zelfcompassie.

Aan de hand van een zelfcompassie test kom je er achter hoe jij omgaat met gevoelens als zelfvertrouwen, onzekerheid en twijfel.
Er zijn verschillende manieren waarop zelfcompassie geoefend kan worden.
- een mildere kijk op jezelf ontwikkelen (self kindness)
- je verbondenheid met andere vergroten (common humanity)
- meer in het hier en nu leven (mindfulness)

Hieronder de top-5 tips van Roos Vonk om zelfcompassie te bereiken:

1. Leer het stemmetje in je hoofd, waarmee je jezelf bekritiseert, kennen en reageer er luchtig op zonder je je erdoor te laten beïnvloeden. ‘Ha, daar hebben we hem weer’!
2. Denk aan iemand van wie je houdt. Is je liefde voor deze persoon minder groot als deze een fout maakt, een slechte dag heeft of er niet leuk uitziet? Nee toch, waarom dan wel bij je zelf?
3. Maak geen melodrama van je leed. Onderdruk het niet, maar maak het ook niet groter dan het is.
4. Bedenk als je een fout maakt op een opbouwende manier hoe je het de volgende keer beter kunt doen.
5. Bedenk dat gevoelens komen en gaan. Je bént niet je gevoelens, je hébt ze alleen.